Η έννοια «διαβάζω» τον εαυτό μου, μπορεί να έχει διαφορετικές ερμηνείες, ανάλογα με το πλαίσιο στο οποίο χρησιμοποιείται. Στο παρόν άρθρο, η έκφραση «διαβάζω» τον εαυτό μου, χρησιμοποιείται για να αναδείξει μια διεργασία αναστοχασμού και αυτοεξέτασης. Προσεγγίζω την «μελέτη», ξεκινώντας από 3 αφετηρίες. Ο καθένας μπορεί να επιλέξει τη δική του.
Στην 1η αφετηρία παραθέτω «20 δικαιολογίες για να μην κάνουμε «μελέτη» του εαυτού μας»!
Να αποφύγουμε δηλαδή τηv αυτοανακάλυψη! Εφόσον η απάντηση στην ερώτηση «Θέλω να «μελετήσω» τον εαυτό μου;» είναι αρνητική, αν και δεν χρειάζονται δικαιολογίες, μπορούμε να έχουμε στη διάθεσή μας μια λίστα με προφάσεις, προς εμάς τους ίδιους, για να μην το κάνουμε. Οξύμωρο; Θα το δούμε παρακάτω!
Αν στην ερώτηση «Θέλω να μελετήσω τον εαυτό μου;» η απάντηση είναι θετική, προχωράμε στη 2η αφετηρία, εξερευνώντας την εσωτερική ανάγκη που μας ωθεί. Δηλαδή, το προσωπικό μας «γιατί». Στην 3η αφετηρία προσεγγίζω την ερώτηση «Με ποιες πρακτικές μπορώ να διαβάσω τον εαυτό μου αυτοτελώς;» Στα πλαίσια αυτά, καταγράφω ορισμένες δοκιμασμένες πρακτικές που εφαρμόζω προσωπικά και ως coach.
1η αφετηρία
Η 1η αφετηρία είναι για όλους όσους δεν θέλουν βρε αδερφέ! Τα παρακάτω τα θέτω με πολλή αγάπη, καθώς κατανοώ ότι μπορεί να είμαστε τόσο «χωμένοι» μέσα σε δουλειές, οικογένεια, κοινωνικές υποχρεώσεις, που το τελευταίο που βλέπουμε, είναι εμάς τους ίδιους. «Μήπως όμως, είναι καλό να δούμε και λίγο τον εαυτό μας, όχι εγωιστικά, αλλά με αγάπη και αίσθημα φροντίδας;»
Για να γλυτώσετε χρόνο ψάχνοντας μόνοι σας, έχω κάνει το ψάξιμο για εσάς. Έθεσα λοιπόν, στην εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης, να μου δώσει «20 προφάσεις για να αποφύγω να μελετήσω τον εαυτό μου». Παρακάτω τις παραθέτω αυτούσιες.
1. Δεν έχω χρόνο για αυτοανάλυση.
2. Δεν είναι σημαντικό να γνωρίζω τα αδύναμα σημεία μου.
3. Η ζωή είναι πολύ σύντομη για να ασχοληθώ με τον εαυτό μου.
4. Προτιμώ να αφιερώνω τον χρόνο μου σε άλλες δραστηριότητες.
5. Δεν θέλω να αντιμετωπίσω τυχόν αρνητικά στοιχεία του εαυτού μου.
6. Η αυτογνωσία είναι βαρετή και ανούσια.
7. Δεν πιστεύω στην αξία της αυτογνωσίας.
8. Είναι πιο εύκολο να επικεντρωθώ στους άλλους παρά στον εαυτό μου.
9. Η ζωή είναι ήδη δύσκολη, δεν χρειάζεται να την κάνω περαιτέρω πολύπλοκη.
10. Δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω την αυτοανάλυση.
11. Προτιμώ να ζω στην επιφάνεια και να μην εξερευνώ βαθύτερα.
12. Δεν πιστεύω ότι μπορώ να αλλάξω τον εαυτό μου.
13. Δεν θέλω να ανακαλύψω πιθανές αδυναμίες που θα με ανησυχούν.
14. Δεν έχω κανένα πρόβλημα που χρειάζεται επίλυση.
15. Προτιμώ να επικεντρώνομαι στη θετική πλευρά της ζωής.
16. Δεν νιώθω άνετα να εξετάζω τα συναισθηματικά μου βάθη.
17. Δεν είμαι πρόθυμος να αντιμετωπίσω τυχόν αλλαγές στην προσωπική μου ζωή.
18. Η αυτογνωσία δεν είναι για όλους, είναι περισσότερο για τους άλλους.
19. Πιστεύω ότι ο χρόνος θα λύσει όλα τα προβλήματά μου.
20. Δεν βλέπω την ανάγκη να αλλάξω κάτι στη ζωή μου.
Αν κάποιος δεν θέλει να το ψάξει περισσότερο και είναι εντάξει με αυτό, χαίρομαι που το έχει διαπιστώσει. Ωστόσο, έχοντας όλα τα παραπάνω «στο τσεπάκι», προτρέπω να δούμε ακριβώς ανάποδα το νόημα των παραπάνω 20 πεποιθήσεων. Ας αναρωτηθούμε, για παράδειγμα, τι είναι αυτό που κάνει ευκολότερο για εμάς να επικεντρωθούμε στους άλλους κι όχι σε εμάς. Ή να σκεφτούμε γιατί δεν θέλουμε να ανακαλύψουμε πιθανές αδυναμίες μας. Ή ακόμα, ποιος είναι ο λόγος που έχουμε γεμίσει ασφυκτικά το πρόγραμμά μας, στερώντας χρόνο από εμάς τους ίδιους.
Πιστεύω βαθιά στην αξία που έχει η εξέταση της προσωπικής μας θέσης. Για να έχουμε την δυνατότητα να ζωγραφίσουμε τον πίνακα της ζωής χρειάζονται τα υλικά, η έμπνευση και το ταλέντο. Καθοριστικό όμως στοιχείο που μετατρέπει την δυνατότητα σε πράξη και την πράξη σε καλλιτεχνικό έργο, είναι η εργασία του καλλιτέχνη. Η «τέχνη» της ζωής χρειάζεται διαρκή μελέτη, εξάσκηση και προσωπική προσπάθεια από τον «καλλιτέχνη». Το αποτέλεσμα επιστρέφει πολλαπλάσιο στον ίδιο και στον περίγυρό του (σύζυγο, παιδιά, συνεργάτες, πελάτες, φίλους, γονείς κ.α.). Αν αυτό βγάζει νόημα, προτείνω να συνεχίσετε το διάβασμα αυτών των γραμμών, προχωρώντας στη 2η αφετηρία.
2η αφετηρία
Στη δεύτερη αφετηρία, τα ερωτήματα που με απασχολούν ως άτομο, life coach και εκπαιδευτή είναι:
1. «Θέλω να «μελετήσω» τον εαυτό μου;»
2. «Γιατί δεν το κάνω;» ή εναλλακτικά «Γιατί να το κάνω;»
Αρχικά, αν η απάντηση είναι ισχυρά θετική στην πρώτη ερώτηση, μπορούμε να προχωρήσουμε στη 3η αφετηρία και να αξιοποιήσουμε ορισμένα πρακτικά εργαλεία διερεύνησης. Από την άλλη, μια ασθενής θετική απάντηση, χρειάζεται περεταίρω διερεύνηση στο «γιατί». Ορισμένες από τις συνηθέστερες απαντήσεις στο «Γιατί δεν το κάνω;», τις οποίες έχω διαπιστώσει στο coaching και στην εκπαίδευση, είναι οι παρακάτω:
1. Δεν γνωρίζω πως.
2. Δεν το έχω συνηθίσει.
3. Δεν το έχω σκεφτεί.
4. Δεν προλαβαίνω λόγω φόρτου και υπερβολικής ταχύτητας της ζωής μου.
5. Νομίζω ότι έχω συνηθίσει να ακούω και να ικανοποιώ τους άλλους περισσότερο από εμένα.
6. Νομίζω ότι έχω χαμηλή αυτοεκτίμηση και με φοβίζει.
7. Δεν με ενδιαφέρει.
Ωστόσο, τα συνηθέστερα είναι η μη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας, αλλά πολύ περισσότερο της δυνατότητας να μελετήσουμε τον εαυτό μας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην το θέτουμε στις προτεραιότητές μας. Αναφέρομαι πρώτα από όλους σε μένα, καθώς για πολλά χρόνια οι βιοτικές μέριμνες με κράτησαν σε ένα διαρκές τρέξιμο και μια ρηχή διεργασία έρευνας του εαυτού μου. Μερικές από τις συνέπειες ήταν η μειωμένη ικανοποίηση σε διάφορους τομείς της ζωής μου και η αναβολή ορισμένων σημαντικών αποφάσεων.
Συνεπώς, θεωρώ κρίσιμο παράγοντα και κίνητρο, να βρει ο καθένας το προσωπικό του «γιατί». Απαντώντας θετικά στην πρώτη ερώτηση και έχοντας μια ιδέα του «Γιατί να μπούμε στη διαδικασία;», έχουμε ήδη ξεκινήσει τη διεργασία της μελέτης του εαυτού μας. Αν φτάσατε ως εδώ, συγχαρητήρια! Σας παροτρύνω να προχωρήσετε στην 3η αφετηρία. Για να μην σας κουράσω και για να δοθεί η ευκαιρία αναστοχασμού στα παραπάνω, η 3η αφετηρία αναλύεται στο επόμενο άρθρο μου, το οποίο θα αναρτηθεί σύντομα και περιλαμβάνει 5 εργαλεία αυτομελέτης, καθώς και το βασικό συστατικό για την αποτελεσματική εφαρμογή τους. Καλή προσωπική εξερεύνηση!
Με αγάπη
Θανάσης Παπαναστασίου
